Këshill Kombëtar Shqiptar: Sanxhaku nuk mund të mbetet jashtë përgjegjësisë suaj

Rezultati zgjedhor nuk e shlyen mungesën e angazhimit. Drejtuesit e rinj duhet të japin llogari edhe për shqiptarët e Sanxhakut, të cilët kërkojnë përfaqësim dhe mbështetje institucionale.

Shkruan: Ismet Azizi – /OJQ “ Kosova Për Sanxhakun”/

Zgjedhjet e 8 nëntorit 2026 për Këshillin Kombëtar Shqiptar në Serbi nxorën një listë kryesuese, por pa shumicë të pavarur. Për redaksinë tonë, përtej renditjes së subjekteve, mbetet një çështje thelbësore: çfarë përfaqësimi kombëtar ofrojnë drejtuesit që shqiptarët e Sanxhakut i lënë jashtë veprimtarisë së tyre?

Nuk mjafton të kërkosh votën në emër të kombit. Duhet të dëshmosh se e njeh bashkësinë që pretendon ta përfaqësosh, se i dëgjon shqetësimet e saj dhe se punon për të edhe atje ku nuk pret përfitim të menjëhershëm elektoral.

Kryesimi i listës nuk është mandat për vetëkënaqësi

Sipas rezultateve preliminare të publikuara, përbërja e Këshillit Kombëtar Shqiptar paraqitet kështu:

Lista    Vota     Mandate

PVD–AL         4.769   10

LPD–PDSH     4.225   8

APN                2.876   6

PD–LR            2.753   5

Lista PVD–AL, e udhëhequr nga Enkel Rexhepi, ka dalë e para, por zotëron 10 nga 29 mandatet. Për shumicën duhen 15. Ky rezultat kërkon marrëveshje dhe përgjegjësi; nuk i jep askujt të drejtën ta barazojë subjektin e vet me gjithë përfaqësimin shqiptar. ts.mk

Pikërisht këtu fillon kritika jonë. Nga përvoja dhe kontaktet e shoqatës “Kosova për Sanxhakun”, nuk kemi dijeni për ndonjë vizitë të bartësit të listës kryesuese në një familje shqiptare të Sanxhakut. Nëse ekzistojnë vizita dhe angazhime të tilla, presim të bëhen publike.

Është e papranueshme të kërkohet besim për përfaqësim kombëtar, ndërkohë që një pjesë e bashkësisë mbetet jashtë njohjes dhe pranisë së drejtuesve në terren. Shqiptarët e Sanxhakut kanë nevojë për bashkëbisedues, mbështetje dhe punë të vazhdueshme.

Emri i Këshillit përcakton edhe përgjegjësinë

Këshilli Kombëtar Shqiptar ka kompetenca në arsim, kulturë, informim dhe përdorim zyrtar të gjuhës e të shkrimit. Ai përfaqëson pakicën kombëtare shqiptare në këto fusha. minljmpdd.gov.rs

Prandaj, kufizimi i veprimtarisë së tij vetëm në Preshevë, Bujanoc dhe Medvegjë është një mangësi serioze. Rëndësia e këtyre komunave nuk e zvogëlon detyrimin ndaj shqiptarëve që jetojnë jashtë tyre.

Përdorimi i vazhdueshëm i shprehjes “shqiptarët e Luginës” bëhet problem kur shoqërohet me një praktikë institucionale që harron shqiptarët e tjerë në Serbi. Për shqiptarët e Sanxhakut, kjo harresë do të thotë që kërkesat për gjuhën, kulturën dhe arsimin mbeten pa trajtim të qëndrueshëm.

Këshilli nuk mund ta mbajë emrin kombëtar dhe ta ushtrojë përgjegjësinë me kufij lokalë.

Zukorliqi merr vota në vendbanimet shqiptare; drejtuesit shqiptarë duhet të japin llogari

Mbështetja për listën e Usame Zukorliqit në vendbanimet shqiptare është dokumentuar në raportimet e publikuara. Veriu.info, duke iu referuar Presheva.com, raporton se kjo listë mori gjithsej 1.089 vota në komunën e Preshevës. Në artikull jepet kjo shpërndarje e pjesshme:

Vendbanimi    Vota për listën e Zukorliqit

Miratoc           422

Rahovicë         273

Corroticë         100

Raincë              66

Leran                62

Bushtran         28

Preshevë – nëntë njësi votimi së bashku        89

Të dhënat u publikuan më 27 tetor 2026. veriu.info

Këto shifra kërkojnë shpjegim politik. Një subjekt nga Sanxhaku arrin të ndërtojë mbështetje në këto vendbanime, ndërkohë që drejtuesit shqiptarë ende duhet të dëshmojnë çfarë pranie dhe angazhimi kanë për shqiptarët e Sanxhakut.

Votuesi është i lirë të zgjedhë. Përgjegjësia e drejtuesve është të shqyrtojnë çfarë kanë ofruar, sa kanë qenë pranë qytetarit dhe përse thirrjet e tyre kombëtare nuk përkthehen gjithmonë në besim politik.

Në vlerësimin e redaksisë sonë, këtu shfaqet një mangësi serioze: kërkohet mobilizim kombëtar në zonat ku garohet për vota, por nuk dëshmohet e njëjta përgjegjësi ndaj shqiptarëve jashtë atyre zonave. Solidariteti kombëtar nuk mund të aktivizohet vetëm gjatë fushatës. Ai kërkon prani, punë dhe përgjegjësi edhe ndaj familjeve shqiptare të Sanxhakut.

Shifrat nuk provojnë vetë motivet e votuesve. Megjithatë, ato e bëjnë të pamundur shmangien e debatit për cilësinë e përfaqësimit dhe punën në terren.

Edhe votat për Vuçiqin kërkojnë analizë të përgjegjshme

Sipas të dhënave të publikuara duke iu referuar Komisionit Republikan të Zgjedhjeve, në zgjedhjet parlamentare të 25 tetorit 2026 dy listat morën:

Komuna          Lista e Vuçiqit Lista e Usame Zukorliqit

Preshevë         2.170   1.089

Bujanoc           5.504   875

Këto janë shifra komunale dhe përfshijnë votues të bashkësive të ndryshme. Prandaj nuk mund të paraqiten të gjitha si vota shqiptare. spektri.tv

Por rezultatet sipas vendvotimeve tregojnë praninë e votave për Vuçiqin edhe në vendbanime shqiptare. Në gjashtë vendvotimet e Tërnocit të Madh, për shembull, lista e tij ka marrë përkatësisht 2, 22, 3, 6, 7 dhe 1 votë. podatak.rs

Drejtuesit shqiptarë duhet të përballen me këtë realitet pa ia ngarkuar gjithë përgjegjësinë qytetarit. Thirrjet për votim si “obligim kombëtar” duhet të shoqërohen me një standard po aq të fortë për përgjegjësinë e të zgjedhurve. Vetë Shaip Kamberi e ka përdorur këtë formulim në thirrjen për pjesëmarrje në zgjedhjet parlamentare. voxkosova.com

Në vlerësimin tonë, largësia nga qytetari dhe ngushtimi i përfaqësimit në interesa partiake u krijojnë hapësirë forcave të tjera politike. Kjo është një çështje që kërkon shqyrtim dhe llogaridhënie.

Kush kërkon votën në emër të përgjegjësisë kombëtare, duhet të pranojë edhe gjykimin publik për mënyrën se si e ushtron atë përgjegjësi.

Edhe rezultati boshnjak duhet lexuar pa privilegje partiake

Për një pasqyrë të drejtë, po paraqesim edhe rezultatet preliminare për Këshillin Kombëtar Boshnjak. Sipas një përditësimi të RTV Novi Pazar, shpërndarja është:

Lista    Mandate preliminare

“Čuvari Sandžaka”, e mbështetur nga SDA-ja           15

SDP – Elmir Habibović                                               13

Usame Zukorlić – PUB                                               7

Ujedinjeni Bošnjaci                                                      0

Edhe këtu, lista e parë mbetet pa shumicën prej 18 mandatesh. Të dhënat janë preliminare dhe përditësimet e ndryshme të natës zgjedhore nuk duhen paraqitur si rezultate përfundimtare. rtvnp.rs

SDA-ja e Sanxhakut u themelua më 1990, por nuk ka fituar çdo proces zgjedhor për Këshillin. Në vitin 2022, lista e saj kishte 10 mandate, ndërsa SDP-ja dhe SPP-ja kishin nga 12. sda.rs

Asnjë subjekt nuk ka pronësi mbi përfaqësimin kombëtar. Tradita partiake dhe numri i mandateve nuk e përjashtojnë askënd nga detyrimi për të dhënë llogari për arsimin, gjuhën, kulturën dhe përdorimin e fondeve publike.

Sanxhaku kërkon zotime dhe afate

Shoqata “Kosova për Sanxhakun” kërkon që përfshirja e shqiptarëve të Sanxhakut të bëhet pjesë e marrëveshjes për drejtimin e Këshillit të ri.

Presim publikimin e një programi konkret që përfshin:

– Takime të drejtpërdrejta me familjet që vetidentifikohen si shqiptare në Sanxhak.

– Evidentimin e kërkesave për mësimin e gjuhës shqipe dhe mbështetjen kulturore.

– Caktimin e një personi përgjegjës brenda Këshillit për komunikimin me këtë bashkësi.

– Bashkëpunim të rregullt me shoqatat që veprojnë në terren.

– Raportim publik për angazhimet, fondet dhe rezultatet.

Përgjegjësia u takon të katër listave. As kryesimi, as pjesëmarrja në shumicë dhe as qëndrimi në opozitë nuk mund të shërbejnë si arsyetim për heshtje.

Shqiptarët e Sanxhakut nuk kanë pse të luten për vëmendjen e institucionit që mban emrin e tyre kombëtar. Të zgjedhurit kanë detyrimin të shkojnë tek ata, t’i dëgjojnë dhe të punojnë. Pas kësaj kërkese publike, lënia e tyre sërish jashtë do të jetë një zgjedhje politike për të cilën duhet dhënë llogari.  /2LONLINE/